Grote Markt herbergt drie festivals in één
James Carter en Elliott Sharp schitteren op dertigste Jazzstad

Uit het Haarlems Dagblad van 23 augustus 2010 door Peter Bruyn

Om het te begrijpen wat 'muzikale klasse' is hoefde je zaterdagavond alleen maar bij het concert van James Carter met de Nazaten op Haarlem Jazzstad te zijn. Wat de Amerikaan Carter daar liet horen was fenomenaal. De wereldberoemde saxofonist toonde zich de perfecte teamspeler. Maar kwam zijn moment voor een solo, dan torende hij opeens ver boven alles en iedereen uit. Buitencategorie. Om vervolgens zijn plek in de blazerssectie van het Nederlands-Surinaamse orkest weer in te nemen en anderen ook hun moment te gunnen. Dat is klasse.

James Carter was de ster van vijf dagen jazz in Haarlem. Zijn landgenoot Elliott Sharp gaf het spannendste concert. De 'sensatie' van Jazzstad 2010 was echter geen muzikant van vlees en bloed, maar het grotendeels transparante podium dat de tent van voorheen verving. Geluid en zichtlijnen waren beter dan ooit en deden het onvermijdelijke gebabbel van het publiek vervliegen.

Daarnaast speelde Jazzstad zich daardoor in een totaal andere ambiance af. Plots kreeg het monumentale karakter van de Grote Markt een rol in het geheel – het stadhuis dat fraai uitgelicht door de achterwand van het podium te zien was; de gevels en Grote Bavo op het moment dat je je omdraaide. Dat alleen al deed deze Jazzstad veel meer 'Haarlems' voelen.,,Dat ze dit niet veel eerder gedaan hebben,'' was een veel gehoorde opmerking.

Het vijfdaagse muziekfeest mag dan 'Jazzstad' heten; eigenlijk is het een combinatie van drie festivals: Jazz tot pakweg halverwege de avond. Pop in de late weekend-uurtjes. En tussendoor is er ook nog eens het nodige te halen voor de wereldmuziekliefhebber.

Zaterdagavond na het indrukwekkende optreden van Carter daalde de gemiddelde leeftijd op de Grote Markt al snel met zo'n vijftien jaar voor het weerzien met Relax. De succesvolle Haarlemse pop- funk- en rapformatie had een paar jaar niets van zich laten horen. Hoewel een muzikale koerswijziging was voorspeld, klonken zanger Llewy is Sel en zijn mannen als vanouds. Functioneel, koortsachtig en 'party'. Hier en daar een piepklein snuifje Balkan-invloed en  een curieuze, maar mooie cover van Nirvana's 'Come as you Are'. Trompettist Eric Vloeimans verscheen als speciale gast op het podium en dan heb je het wel over een polderjazz-kanjer. Hij kwam, blies over de strakke groove van Relax een kwartier lang de sterren van de hemel en verliet het podium weer. Dat alles in de meest blitse pantalon van alle muzikanten tijdens Jazzstad.

Een verrassing zaterdagmiddag bleek de folk-mélange van Rupa and the April Fishes. Het eigenzinnige gezelschap uit San Francisco bracht met cello, accordeon en trompet de Clash-klassieker 'Guns of Brixton', compleet met een lange 'dub' aan het slot. Die ging naadloos over in een requiem voor de olieramp in de Golf van Mexico, waarbij de cellist de klaagzang van de stervende zeevogels speelt.

Toch waren de jazzconcerten het hart van het festival. Zij zorgden ook voor de werkelijke 'klasse'. Op de openingsavond maakte veteraan Piet Noordijk al grote indruk met het trio van Peter Beets. Donderdag greep Michiel Borstlap zijn momenten. Vrijdag schitterde streekgenoot Dirk Jan Vennik in dat altijd wat bonkige achterneefje van de jazz, de boogiewoogie.

En zaterdag gaf New Yorker Elliott Sharp voor een handvol ware liefhebbers rond etenstijd het in muzikaal opzicht zondermeer meest spectaculaire concert van het weekend. Sharp demonstreerde het 'ultieme gitaarspelen'.  Jazz met bluesakkoorden of blues volgens de spelregels van de jazz. Hoe je het ook noemt noem je het, maar bijgestaan door ondermeer de als een scheepshoorn brullende Eric Mingus – zoon van jazzlegende Charles – was dit een optreden waarbij het publiek alleen maar naar adem kon happen.

Op de traditionele zondagmiddagsessie waren het waarschijnlijk vooral een aantal van de jonge Nederlandse deelnemers die naar adem hapten. Een luxeprobleem voor organisator Peter Beets die dit jaar Amerikaanse jazzreuzen als slagwerker Greg Hutchinson, bassist Rueben Rogers, gitarist Joe Cohn en de ster van de zaterdag, James Carter, naar het finale-evenement wist te halen. Toen Carter zijn solo speelde bij het door Izaline Calister gezongen 'Summertime' voelde je hoe hij de wolken voor de zon wegblies. Dat doen weinigen hem na.

Peter Bruyn, Haarlems Dagblad